Jeśli nie użyjesz geolokalizacji to biuro ustawione będzie na: Warszawa

  • Prawo Karne Sprawy Karne

Co to jest zniesławienie? Art. 212 KK

Zniesławianie, szczególnie w Internecie, to łatwy i tani sposób na niszczenie reputacji i narażenie na utratę zaufania atakowanych osób fizycznych, a przede wszystkim podmiotów gospodarczych. Zdając sobie sprawę z tego jak dotkliwe mogą być publiczne oszczerstwa, a także jak duży jest wymiar negatywnych skutków gospodarczych obraźliwych stwierdzeń kierowanych pod adresem firm, oferujemy profesjonalną pomoc ofiarom zniesławienia. Dowiedz się czym jest zniesławienie i poznaj swoje prawa.

Eksperci prawa karnego w Kancelarii Adwokackiej | ŻAKIEWICZ ADWOKACI

Eksperci Prawa Karnego Kancelarii ŻAKIEWICZ ADWOKACI

Zniesławienie. Co to jest ?

Zniesławienie to przestępstwo godzące w cześć i dobre imię. Krąg potencjalnych pokrzywdzonych jest zakreślony dość szeroko, obejmując: osoby fizyczne, osoby prawne oraz instytucje i jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej.

Uwaga:

Pokrzywdzonym przez zniesławienie nie będzie tylko osoba fizyczna, ale również m.in. spółki czy instytucje publiczne.

Jak wskazuje się w orzecznictwie: Cześć określonej osoby, rozumiana jako kategoria, normatywna, korzysta z ochrony prawnej niezależnie od tego, jaką dana osoba ma opinię u jednostki czy nawet w określonym środowisku.” (Wyr. SN z 3.11.2004 r., IV KK 132/04).

Zniesławienie KK

Zniesławienie kodeks karny. Przestępstwo zniesławienia jest określone w Art. 212 KK

Co to znaczy zniesławienie? Istotę zniesławienia stanowi pomówienie o takie postępowanie lub właściwości, które w powszechnym odbiorze mogą pokrzywdzonego poniżyć lub pozbawić potrzebnego dla danego stanowiska, zawodu lub rodzaju działalności zaufania. 

Ważne:

Nie ma znaczenia czy wypowiedziane słowa rzeczywiście wpłynęły na spadek zaufania do firmy lub kogoś poniżyły, istotne zaś jest aby były one obiektywnie obraźliwe.  

Zniesławienie jest przestępstwem umyślnym. Oznacza to, że sprawca działa ze świadomością negatywnych konsekwencji jakie będzie miało jego zachowanie oraz chce ich realizacji lub co najmniej godzi się na ich zaistnienie.

Przykład: 

Sprawca dążąc do zwiększenia popularności swojego profilu na portalu społecznościowym zamieści na nim obraźliwy wpis.

Przestępstwo zniesławienia popełni jedynie ten, kto działa. Krótko mówiąc nie będzie sprawcą czynu z Art. 212 KK osoba, która przyjęła bierną postawę, nie reagując, nie zaprzeczając podczas głoszenia nieprawdziwych informacji przez inną osobę.

Kara za Zniesławienie. Co grozi za Zniesławienie?

Przestępstwo zniesławienia zagrożone jest karą grzywny lub ograniczenia wolności. Poważniejszą sankcję tj. pozbawienie wolności do roku przewiduje art. 212 § 2 Kodeksu Karnego. Wiąże się ona ze zniesławieniem poprzez środki masowego przekazu ( np. Internet, Radio, Telewizja).

W sprawach o zniesławienie kara pozbawienia wolności jest jednak orzekana wyjątkowo.

Sądy szeroko interpretują swobodę wypowiedzi przysługującą jednostce. Dotyczy to szczególnie wypowiedzi wygłoszonych podczas obrony swoich praw przed sądem (wyrok SN IV KKN 331/00) oraz opinii, co do których nie jest możliwe określenie czy są prawdziwe czy fałszywe.

W razie skazania za przestępstwo zniesławienia sąd może ponadto orzec nawiązkę w kwocie maksymalnej do 100 000 zł na rzecz pokrzywdzonego, Polskiego Czerwonego Krzyża albo na inny cel społeczny, który wskaże pokrzywdzony.

Art 216 KK i Art 213 KK

Dla oceny konkretnego przypadku zniesławienia trzeba również wziąć pod uwagę okoliczności związane z wyłączeniem bezprawności czynu określone w Art. 213 KK, jak również Art. 216 KK dotyczący często błędnie utożsamianego ze zniesławieniem przestępstwa zniewagi.

Kiedy Zniesławienie jest publiczne?

Dla odpowiedzialności karnej za zniesławienie ważnym elementem jest to, czy mamy do czynienia z pomówieniem uczynionym publicznie czy niepublicznie. Za publiczne zniesławienie grozi bowiem pełna odpowiedzialność – sprawca czynu odpowiada niezależnie od tego, czy głoszony przez niego zarzut był prawdziwy, czy nie.

"Działanie publiczne oznacza działanie w taki sposób, że może się z nim zetknąć bliżej nieoznaczona liczba nieokreślonych bliżej osób" (Postanowienie Sądu Najwyższego - Izba Karna z dnia 5 czerwca 2013 r. III KK 387/12)

Obraźliwe treści głoszone jedynie w obecności osoby, której dotyczą, mogą być rozpatrywane w kategoriach przestępstwa zniewagi z Art. 216 KK

Co jeśli przedstawione informacje są prawdziwe?

Sama treść pomówienia, przez wzgląd na cel sprawcy i charakter czynu, w znacznej większości przypadków będzie zawierać informacje niezgodne z prawdą. Niemniej jednak w niektórych sytuacjach odpowiadać z Art. 212 KK, będzie także ten, kto głosi zarzuty prawdziwe. 

Zgodnie z Art. 213 KK, w przypadku głoszenia informacji prawdziwych warunkiem odpowiedzialności jest jednak ich podanie do publicznej wiadomości.

Uwaga:

Nie ma przestępstwa z art. 212 KK, jeżeli zarzut uczyniony niepublicznie jest prawdziwy!

 Od powyższej zasady przewiduje się dwa wyjątki - nie popełni przestępstwa osoba, która publicznie podniesie prawdziwy zarzut:

  • dotyczący postępowania osoby pełniącej funkcję publiczną

lub

  • służący obronie społecznie uzasadnionego interesu

Formy Zniesławienia

Przekaz zniesławiających informacji może nastąpić w dowolnej formie, która daje możliwość zaznajomienia się z ich treścią innym osobom.

Do najczęstszych form zniesławienia należą:

  • Zniesławienie ustne
  • Zniesławienie pisemne np. artykuł prasowy, list
  • Zniesławienie graficznepolegające na przerobieniu czyjegoś zdjęcia w poniżający sposób 
  • Zniesławienie w środkach masowego przekazu, np. radio, telewizji

Znieważenie a zniesławienie

Zniesławienie a zniewaga. Mimo, że zarówno zniesławienie, jak i znieważenie zostały umieszczone w tym samym rozdziale Kodeksu Karnego - Przestępstwa przeciwko czci i nietykalności cielesnej i oba z nich ścigane są z oskarżenia prywatnego, to jednak sfera, w jaką bezpośrednio godzi każde z nich jest zgoła odmienna. 

Tak jak wskazano wcześniej, w przypadku zniesławienia, głównym celem sprawcy jest zniszczenie reputacji, dobrej opinii, jaką cieszy się w środowisku pokrzywdzony, podczas gdy, głównym motywem działania znieważającego jest to, by obraźliwe określenia trafiły bezpośrednio do ofiary. Zniewaga może polegać na obrażeniu kogoś „w cztery oczy” albo publicznie, pod nieobecność pokrzywdzonego, ale z zamiarem by zniewaga do niego dotarła. 

Osobisty charakter zniewagi sprawia, że pokrzywdzonym tym przestępstwem może być jedynie osoba fizyczna.

Zniesławienie. Kancelaria Adwokacka, Porady Prawne.

Zniesławienie w Internecie

Wraz z rozwojem portali społecznościowych szczególną postacią pomawiania stało się publikowanie obraźliwych treści w Internecie - pomówienie w internecie. Łatwość dostępu do sieci, szybkość obiegu zamieszczanej informacji, jak również poczucie anonimowości publikującego, spowodowały, że zniesławianie, często nazywane tzw. „hejtem” jest atrakcyjną formą dla sprawców.

Z punktu widzenia Kodeksu Karnego, zniesławianie w Internecie jest traktowane szczególnie. Zgodnie z art. 212 § 2 KK pomawianie za pomocą środków masowego komunikowania stanowi typ kwalifikowany przestępstwa, zagrożony surowszą sankcją karną, w najpoważniejszych przypadkach, nawet karą pozbawienia wolności.

Anonimowość sprawcy zniesławienia w Internecie ma jedynie charakter pozorny. Jeżeli, jako osoba pokrzywdzona chcesz wystąpić na drogę karną bądź cywilną, w celu pociągnięcia do odpowiedzialności autora obraźliwych treści, możliwe jest wystąpienie z wnioskiem do administratora portalu o udostępnienie adresu IP sprawcy zniesławienia.

Pomocna może okazać się także rola Policji w tym zakresie, która po przyjęciu skargi, zabezpiecza określone dowody w sprawie, może także występować do różnego rodzaju instytucji o udostępnienie informacji dotyczących sprawcy przestępstwa, a w konsekwencji dokonać skutecznej jego identyfikacji.

Pomówienie

Zniesławienie a pomówienie. Czynnością sprawczą przestępstwa zniesławienia jest pomówienie zawierające określające cechy. Treścią pomówienia w potocznym rozumieniu są zazwyczaj zarzuty nieprawdziwe, fałszywe oskarżenia, często o popełnienie jakiegoś przestępstwa, np. pomówienie o kradzież, podczas gdy przedmiotem zniesławienia mogą być także informacje prawdziwe.

Pomówienie definicja słownikowa:

wypowiedź, w której ktoś bezpodstawnie oskarża kogoś” (Słownik  Języka Polskiego PWN).

Pomówienia - co to znaczy? W świetle art. 212 KK pomówienie polega na podnoszeniu lub rozgłaszaniu zarzutu. Podnoszenie zarzutu ma miejsce, gdy sprawca wygłasza określone informacje we własnym imieniu, natomiast rozgłaszanie jest stawianiem zarzutów zasłyszanych od innej osoby. Obie formy, jeżeli mają na celu poniżenie kogoś w opinii publicznej lub narażenie go na utratę potrzebnego zaufania, są karalne w świetle art. 212 KK.

Pomówienie w Pracy

Fałszywe oskarżenia, oszczerstwa i pomówienia to zjawiska coraz częściej występujące w miejscach pracy. Szczególnie problematycznym zagadnieniem w tym zakresie jest pomówienie pracownika przez pracodawcę. 

W praktyce, np. zła opinia o pracowniku, powoduje, że ciężko na pierwszy rzut oka rozgraniczyć, kiedy mamy do czynienia z przestępstwem zniesławienia z art. 212 KK, a kiedy z dopuszczalnym w świetle przepisów Kodeksu Karnego prawem do krytyki.

Dla prawidłowego zakwalifikowania określonych treści należy wziąć pod uwagę szereg okoliczności towarzyszących ich głoszeniu, które dają obraz tego, jaki był rzeczywisty zamiar autora negatywnej opinii. 

Krytyczne oceny postępowania czy właściwości pracownika przez pracodawcę powinny być wyrażane w określonej formie, zazwyczaj w uporządkowany sposób, powinny również wskazywać na dowody, sytuacje, z których autor wywodzi wskazane wnioski. 

Pomówienia karalne mają miejsce, w każdym wypadku, gdy celem sprawcy jest poniżenie pracownika w opinii publicznej lub narażenie go na utratę zaufania potrzebnego dla danego stanowiska, zawodu albo rodzaju działalności. 

Brak powyższego wyklucza odpowiedzialność z art. 212 KK

Jeżeli fałszywe oskarżenia i złe opinie pracodawcy pod Twoim adresem, mają charakter uporczywy i długotrwały, przeczytaj Nasz artykuł i sprawdź czym jest mobbing i jak się przed nim bronić.

 Sprawa o Zniesławienie

Dochodząc swoich praw przeciwko autorowi obraźliwych treści, pokrzywdzony ma możliwość wyboru jednej z dróg: karnej lub cywilnej, może także korzystać z nich równolegle. 

Sprawa Karna i Oskarżenie o Zniesławienie

Jak założyć sprawę o zniesławienie? Przestępstwo zniesławienia ścigane jest z oskarżenia prywatnego. Oznacza to, że osoba pokrzywdzona sama wnosi akt oskarżenia, a następnie uczestniczy w postępowaniu jako oskarżyciel prywatny. 

Uwaga:

Na wielu stronach internetowych znaleźć można gotowy wzór prywatnego aktu oskarżenia o zniesławienie. Jednak skuteczne jego sformułowanie w konkretnej sprawie, a następnie samodzielne popieranie go przed sądem najczęściej wymagać będzie pomocy profesjonalisty.

W postępowaniu tym z zasady nie działa bowiem prokurator.

Niewątpliwą zaletą wyboru postępowania karnego dla dochodzenia swoich praw jest możliwość korzystania z pomocy Policji dla zabezpieczenia dowodów. Ma to ogromne znaczenie w sprawach o zniesławienie w Internecie. 

Akt oskarżenia o zniesławienie powinien spełniać wymogi wskazane w Art. 332 KPK

Sprawca przestępstwa z art. 212 KK musi liczyć się z możliwością zastosowania względem niego wskazanych w przepisie sankcji karnych.

Proces o Zniesławienie - czy warto?

Proces o zniesławienie oprócz ukarania sprawcy daje również pewne korzyści z punktu widzenia wizerunkowego. Dla pokrzywdzonego, ważną instytucją jest Art. 215 KK, który wskazuje, że sąd, niezależnie od wymierzonej kary, na wniosek pokrzywdzonego, orzeka podanie wyroku do publicznej wiadomości. Takie rozwiązanie, szczególnie dla instytucji, czy spółek, ma niebagatelne znaczenie i może pomóc w odbudowie utraconego zaufania.

Nie bez znaczenia dla pokrzywdzonego jest też możliwość orzeczenia na jego rzecz stosownej nawiązki.

Pozew o Zniesławienie

Powództwo cywilne o zniesławienie. Sprawa cywilna o zniesławienie nie wiąże się zagrożeniami sankcjami takimi jak grzywna czy pozbawienie wolności.

Pozew cywilny o zniesławienie może zawierać żądanie złożenia odpowiedniego oświadczenia przez osobę naruszającą dobra osobiste, celem odbudowy utraconego przez ofiarę naruszeń zaufania.

Ponadto, sprawa z powództwa cywilnego o zniesławienie daje szansę na uzyskanie zadośćuczynienia pieniężnego za krzywdę, a w przypadku, gdy efektem naruszeń była szkoda majątkowa, także odszkodowania na zasadach ogólnych.

Sprawa cywilna o zniesławienie koszty - Ile kosztuje sprawa cywilna o zniesławienie ? 

Wybór odpowiedniej drogi postępowania, zależy przede wszystkim od celu jaki chce osiągnąć pokrzywdzony oraz okoliczności sprawy.

Oskarżenie o zniesławienie, powinno poprzedzić rozważenie możliwości polubownego rozstrzygnięcia sprawy. Skutecznym środkiem w tym zakresie jest przygotowane przez adwokata, przedsądowe wezwanie do zaprzestania naruszania godności i czci konkretnej osoby skierowane do autora obraźliwych treści. Nie niesie ono dla sprawcy żadnych konsekwencji prawnych, a niejednokrotnie przynosi zamierzone rezultaty.

Jesteś oskarżony w sprawie o Zniesławienie?

Oskarżenie o zniesławienie, jako, że dotyczy dóbr niematerialnych takich jak cześć czy godność osobista pokrzywdzonego, niejednokrotnie opiera się na subiektywnej i nie pozbawionej emocji ocenie osoby dotkniętej tym czynem. Wszelkie elementy składające się na istotę zniesławienia powinny być jednak oceniane w sposób obiektywny. 

Jako oskarżony z art. 212 Kodeksu Karnego, masz prawo skutecznie bronić się przed twierdzeniami pokrzywdzonego

W wielu przypadkach sądy wydają wyroki uniewinniające dochodząc do przekonania, że nie doszło do realizacji kompletu znamion z art. 212 Kodeksu Karnego, np. z uwagi na słaby materiał dowodowy pokrzywdzonego bądź umarzają postępowanie przez wzgląd na znikomą społeczną szkodliwość czynu.


Czytaj więcej

Artykuły tematyczne

Wynagrodzenie Adwokata i Radcy Prawnego

Wynagrodzenie kancelarii (a właściwie honorarium adwokackie) jest zawsze określane na podstawie umowy z klientem (wynika to wprost z art. 16 ust. 1 ustawy Prawo o adwokaturze). Jak ustala się jego wysokość?

Czytaj dalej »

ZamknijStrona używa cookies (ciasteczek). W przeglądarkach internetowych można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Zablokowanie możliwości zapisywania plików cookies może spowodować utrudnienia lub brak działania niektórych funkcji serwisu. Niedokonanie zmian ustawień przeglądarki internetowej na ustawienia blokujące zapisywanie plików cookies jest jednoznaczne z wyrażeniem zgody na ich zapisywanie.