Jeśli nie użyjesz geolokalizacji to biuro ustawione będzie na: Warszawa

  • Kontrola Skarbowa
  • Maciej Gorczak Ekspert Podatkowy

Kontrola Skarbowa

Kontrola skarbowa - kiedy, na jakich zasadach? Jakie masz uprawnienia w trakcie kontroli? Doradzamy firmom i osobom fizycznym na każdym etapie postępowania kontrolnego. Prowadzimy sprawy karno-skarbowe.

Jak wygląda Kontrola Skarbowa?

Kontrola Skarbowa w Polsce podlega bezpośrednio pod Ministerstwo Finansów. Kontrola skarbowa została uregulowana w ustawie o Kontroli Skarbowej (w dalszej części w skrócie u.k.s.).

ZMIANA

Od 1 marca 2017 r. powstanie KAS czyli Krajowa Administracja Skarbowa - tego dnia wejdzie w życie ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej - KAS, która zmieni zasady funkcjonowania kontroli skarbowych. Niniejszy tekst będzie uzupełniany i aktualizowany na bieżąco. 

  Do pobrania: Tekst ujednolicony Ustawy z dnia 28 września 1991 r. o Kontroli Skarbowej

Kontrola skarbowa i podatkowa co do zasady wygląda podobnie i polega na analizie dokumentów finansowych związanych z ustalaniem i zapłatą zobowiązań podatkowych. Nadto kontrola skarbowa może dodatkowo polegać również na zbieraniu dowodów w drodze przesłuchania świadków, może też wiązać się z użyciem środków przymusu w celu uzyskania i zabezpieczenia dokumentów.

Eksperci podatkowi w Kancelarii Adwokackiej | ŻAKIEWICZ ADWOKACI

Eksperci Podatkowi w Kancelarii Adwokackiej

Adwokat Maciej Górczak i Doradca Podatkowy Kamil Maciejuk postarają się przybliżyć i wyjaśnić na czym polegają wyłudzenia VAT, jakie są metody wyłudzania tego podatku, jak się bronić przed oszustami oraz jak się bronić w przypadku podejrzenia lub oskarżenia o wyłudzenie VAT. 

W praktyce kontrolę rozpoczyna zawiadomienie podatnika o przedmiocie kontroli i jej zakresie (np. czasowym).

Zasadniczo zawiadomienie o planowanej kontroli winno być sporządzone na piśmie i doręczone podatnikowi na 7 dni przed terminem kontroli. Pozwala to na przygotowanie dokumentacji do kontroli. Czasami nawet może być to okres, w którym podatnik złoży zwalniającą go z odpowiedzialności korekt, jeśli sam wykryje w tym czasie nieprawidłowość. W praktyce jednak często kontrolerzy próbują „umówić się” telefonicznie. Zdarza się również, że gdy przyjdą, dają podatnikowi do podpisu dokument zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli i zgodzie na jej niezwłoczne rozpoczęcie, a chwilę później ją rozpoczynają. Nie musisz się na to bezkrytycznie zgadzać. Czasami warto poprosić o doręczenie na piśmie postanowienia z określonym zakresem kontroli. Bywa, że pozwala to na uzyskanie dodatkowych kilku dni na przygotowanie się do kontroli.

Bez wątpienia zaś obok postanowienia o przeprowadzeniu kontroli, domagać się możemy imiennego upoważnienia kontrolerów do przeprowadzenia kontroli podatkowej. Upoważnienie winno określać datę jej rozpoczęcia oraz przewidywany termin jej zakończenia. Niestety, długość postępowania kontrolnego nie jest precyzyjnie oznaczona przez przepisy. Jedynie kontrola u przedsiębiorcy podlega limitom z ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Czas trwania wszystkich kontroli organów kontroli (np. naczelnika urzędu skarbowego) w jednym roku kalendarzowym nie może przekraczać:

  1. w odniesieniu do mikroprzedsiębiorców – 12 dni roboczych,
  2. w odniesieniu do małych przedsiębiorców – 18 dni roboczych,
  3. w odniesieniu do średnich przedsiębiorców – 24 dni roboczych,
  4. w odniesieniu do pozostałych przedsiębiorców – 48 dni roboczych.

Co istotne, w toku kontroli warto na bieżąco wykazywać inicjatywę – czy to reagując na zapytania urzędników, czy też występując o przeprowadzenie określonych dowodów. Warto również reagować na wątpliwości organu kontroli: bywa, że w trakcie kontroli urzędnik zadaje pytania z tezą, sugerujące od razu wątpliwości co do prawidłowości rozliczeń podatkowych. Szybkie ich wyłapanie i trafna sugestia co do czynności, których przeprowadzenie może tej niebezpiecznej tezie zaprzeczyć – to właśnie może być podstawa Twojego sukcesu w toku kontroli.

Co niezwykle ważne – nasza aktywność w toku postępowania kontrolnego powinna przybrać formę pisemną. W ten sposób utrwalamy istotny dla sprawy materiał dowodowy i przygotowujemy się do ewentualnego odwołania.
Zdarza się, że przedsiębiorcy są przestraszeni faktem kontroli lub nie znają swoich praw, mimo że powinni być o nich pouczeni. Często pokazują kontrolerom za dużo dokumentów lub opowiadają o sprawach nieobjętych zakresem upoważnienia i w ten sposób ujawniają okoliczności, które ich obciążają.

Kontrola podatkowa a kontrola skarbowa

Będąc podatnikiem (osobą prawną, jednostką organizacyjną niemającą osobowości prawnej oraz osobą fizyczną, wykonującą samodzielnie działalność gospodarczą, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności) pamiętać należy, iż co do zasady, obowiązek podatkowy powstaje już z chwilą dokonania dostawy towarów lub wykonania usługi (a konkretnie z chwilą otrzymania zapłaty lub chociażby jej części).

Podatnik odpowiada całym swoim majątkiem za wynikające ze zobowiązań podatkowych podatki. W wypadku pozostawania w związku małżeńskim wskazana odpowiedzialność rozciąga się na majątek odrębny podatnika oraz majątek wspólny podatnika i jego małżonka.

Aby ustalić czy podatnicy należycie wywiązują się z ciążących na nich obowiązków podatkowych, poddawani są oni bądź kontroli podatkowej bądź kontroli skarbowej. Główną różnicą między wskazanymi rodzajami kontroli jest forma ich zakończenia.

Przebieg kontroli podatkowej

Wszczęcie kontroli podatkowej nie zawsze świadczy o podejrzeniach organów podatkowych co do istnienia nieprawidłowości. Generalnie organ podatkowy, wszczynana kontrolę z urzędu. Zasadą jest, iż zawiadamia się kontrolowanego o zamiarze wszczęcia kontroli podatkowej. Podatnik ma prawo być obecny podczas wszystkich czynności przeprowadzanych w ramach kontroli podatkowej. Rezultatem kontroli podatkowej jest wyłącznie protokół kontrolny. Kontrolowany może w terminie 14 dni od dnia doręczenia protokołu przedstawić zastrzeżenia lub wyjaśnienia, wskazując równocześnie stosowne wnioski dowodowe.

Przebieg kontroli skarbowej

Kontrola skarbowa wszczynana jest wyłącznie z urzędu. Tu również, co do zasady organ zawiadamia kontrolowanego o zamiarze jej wszczęcia. Organ kontroli skarbowej może w ramach prowadzonego postępowania kontrolnego przeprowadzić kontrolę podatkową. Rozstrzygnięciami kończącymi kontrolę skarbową są albo decyzje albo wyniki kontroli.

Organ wydaje decyzję, gdy:

  • ustalenia dotyczą podatków, których określanie lub ustalanie należy do właściwości naczelników urzędów skarbowych, podatku akcyzowego oraz podatku od wydobycia niektórych kopalin, z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w ustawie,
  • ustalenia dotyczą opłat i niepodatkowych należności budżetu państwa, których określanie lub ustalanie należy do właściwości naczelników urzędów skarbowych,
  • w trakcie toczącego się postępowania kontrolnego zobowiązanie podatkowe uległo przedawnieniu.

Kontrola skarbowa zakończy się wydaniem wyniku kontroli, gdy:

  • ustalenia dotyczę nieprawidłowości stwierdzonych w związku z kontrolą celowości i zgodności z prawem gospodarowania środkami publicznymi i środkami pochodzącymi z Unii Europejskiej oraz międzynarodowych instytucji finansowych, podlegającymi zwrotowi,
  • ustalenia dotyczę nieprawidłowości innych niż wymienione wyżej, a w szczególności w zakresie oświadczeń o stanie majątkowym, gdy nieprawidłowości nie stwierdzono albo gdy ustalenia dotyczą należności celnych,
  • kontrolowany złożył deklarację korygującą obejmującą w całości stwierdzone nieprawidłowości.

Obrony w Sprawach Karnych Skarbowych

Zakończenie kontroli skarbowej

Co do zasady kontrola skarbowa kończy się decyzją lub wynikiem kontroli.

Zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy o kontroli skarbowej dyrektor urzędu kontroli skarbowej wydaje decyzję podatkową, gdy ustalenia dotyczą:

  • podatków, których określenie lub ustalenie należy do właściwości naczelników urzędów skarbowych, oraz podatku akcyzowego,
  • opłat oraz niepodatkowych należności budżetu państwa, których określenie lub ustalenie należy do właściwości naczelników urzędów skarbowych. 

Wynik kontroli jest zaś wydawany, gdy ustalenia dotyczą:

  • nieprawidłowości stwierdzonych w związku z kontrolą celowości i zgodności z prawem gospodarowania środkami publicznymi i środkami pochodzącymi z Unii Europejskiej oraz międzynarodowych instytucji finansowych, podlegającymi zwrotowi, 
  • nieprawidłowości innych niż wymienione wyżej, a w szczególności w zakresie oświadczeń o stanie majątkowym, gdy nieprawidłowości nie stwierdzono albo gdy ustalenia dotyczą należności celnych. 

Ponadto wynik kontroli wydaje się, jeżeli ustalenia dotyczą spraw, w jakich normalnie wydaje się decyzję podatkową wtedy, kiedy dane zaszłości były już przedmiotem rozstrzygnięcia (zawartego w decyzji) organu podatkowego lub organu celnego (art. 28 ww. ustawy).

Kontrola Skarbowa Kary 

Jeśli kontrola wykaże nieprawidłowości, w grę wchodzi odpowiedzialność za:

  1. wykroczenie lub
  2. przestępstwo skarbowe. 

Odpowiedzialność ta rozciąga się od mandatu w wysokości ok kilkuset złotych, przez karę grzywny w maksymalnej wysokości niemal 20 milionów zł i kary pozbawienia wolności do lat 10. Wszystko bowiem zależy od skali nieprawidłowości i ich wagi. Kary można uniknąć stosując różne instytucje prawa karnego skarbowego np. dobrowolne poddanie się odpowiedzialności lub korekty w toku kontroli.

Kary wymierza sąd po przeprowadzeniu postępowania karno-skarbowego. W toku tego postępowania można i należy podejmować aktywną obronę.

Utrudnianie lub udaremnianie kontroli skarbowej bądź kontroli podatkowej jest zagrożone karą grzywny do 720 stawek dziennych i stanowi czyn zabroniony z Art. 65 KKS.

Kontrola Skarbowa w Firmie

Przepisy mówią, że kontrola skarbowa w firmie powinna przebiegać w sposób sprawny. Nie powinna też zakłócać pracy firmy. Jeżeli przedsiębiorca poskarży się na piśmie, że jest inaczej, w protokole kontroli powinno znaleźć się uzasadnienie, dlaczego urzędnicy zakłócili funkcjonowanie firmy.

Jedną z gwarancji realizującą ten cel jest roczny limit trwania kontroli, o którym była mowa powyżej.

W toku kontroli podstawowym środkiem ochrony przedsiębiorcy jest tzw. sprzeciw. Trzeba go wnieść na piśmie w ciągu trzech dni roboczych np. od dnia rozpoczęcia kontroli do organu kontrolującego, np. jeśli kontrola rozpoczęła się bez uprzedzenia, urzędnicy nie doręczyli ci upoważnienia do przeprowadzenia kontroli, albo w twojej firmie rozpoczęła się kolejna kontrola z przekroczeniem limitu rocznego czasu kontroli. Kontrolujący w ciągu trzech dni roboczych musi rozpatrzyć skargę i zdecydować w formie postanowienia: albo przerywa kontrolę, albo ją kontynuuje. Jeśli wybierają to drugie, przedsiębiorca może złożyć zażalenie do organu wyższej instancji w ciągu trzech dni od otrzymania postanowienia.

Kontrola Skarbowa Osób Fizycznych

Kontrola skarbowa osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej podlega tym samym zasadom co w przypadku przedsiębiorców. Za wyjątkiem jednak wspomnianego rocznego limitu czasu kontroli, który nie funkcjonuje u osób prywatnych. W konsekwencji zatem kontrola może trwać znacznie dłużej, z zachowaniem jednak terminów załatwienia sprawy wynikających z ordynacji podatkowej, które jednak mogą być przedłużane. 

Odwołanie od decyzji

Artykuł 26 ust. 1 i 2 ustawy o kontroli skarbowej stanowi, że od decyzji wydanej przez dyrektora urzędu kontroli skarbowej służy odwołanie do właściwego dyrektora izby skarbowej (jako organu podatkowego drugiej instancji) albo do właściwego dyrektora izby celnej.

Odwołanie od decyzji podatkowej powinno zawierać co najmniej:

  • zarzuty przeciw decyzji,
  • określenie istoty i zakresu żądania będącego przedmiotem odwołania,
  • wskazanie dowodów uzasadniających to żądanie. 

Zarzuty przeciw decyzji muszą być oczywiście poparte konkretnymi dowodami, ponieważ trudno się spodziewać, że organ odwoławczy będzie sprawdzał zasadność krytycznych uwag niepopartych rzetelną i dobrze udokumentowaną argumentacją.

Ustawa o kontroli skarbowej milczy jednak na temat możliwości zaskarżenia wyniku kontroli. Nie oznacza to jednak, że takiego wyniku nie można kwestionować. W myśl uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego wydanie wyniku kontroli wskazującego nieprawidłowości, na podstawie ustawy o kontroli skarbowej, jest czynnością z zakresu administracji publicznej, w związku z czym podlega kontroli sądu administracyjnego (uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 7 grudnia 1998 r., sygn. akt FPS 18/98). Wskazane orzeczenie nie straciło aktualności pomimo zmiany przepisów dotyczących postępowania przed sądami administracyjnymi.

Kancelaria Adwokacka Adwokat Sprawy Karne Skarbowe.

Urząd Kontroli Skarbowej

Urzędy Kontroli Skarbowej w Polsce. Urząd Kontroli Skarbowej jest jednostką organizacyjną kontroli skarbowej. Przedmiot działalności, cele oraz kompetencje Urzędu zostały określone w ustawie z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej (tekst jednolity Dz.U. z 2011 r. nr 41, poz. 214).

Celem działalności Urzędu Kontroli Skarbowej jest:

  • ochrona interesów i praw majątkowych Skarbu Państwa oraz
  • zapewnienie skuteczności wykonywania zobowiązań podatkowych
  • i innych należności stanowiących dochód budżetu państwa lub państwowych funduszy celowych
  • badanie zgodności z prawem gospodarowania mieniem innych państwowych osób prawnych
  • przeciwdziałanie i zwalczanie naruszeń prawa obowiązującego w zakresie obrotu towarowego z zagranicą i obrotu towarami przywożonymi z zagranicy oraz
  • zapobieganie i ujawnianie przestępstw określonych w art. 228-231 Kodeksu karnego wśród osób zatrudnionych lub pełniących służbę w jednostkach organizacyjnych podległych ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych.

Urzędy Kontroli Skarbowej w Polsce, dane kontaktowe:

Informujemy, że w związku z powstaniem KAS - Krajowej Administracji Skarbowej od 1 marca 2017 r. poniższe dane zostały zaktualizowane i wszystkie linki kierują na oficjalne strony Urzędów Kontroli Skarbowej w całej Polsce.

Dla Państwa wygody zamieszczamy kompletną listę Urzędów Kontroli Skarbowej w Polsce wraz z danymi kontaktowymi. Przed podjęciem jakichkolwiek kroków prawnych i działań radzimy skonsultować Państwa sprawę.

  1. Urząd Kontroli Skarbowej w Warszawie
  2. Urząd Kontroli Skarbowej Kraków
  3. Urząd Kontroli Skarbowej w Katowicach
  4. Urząd Kontroli Skarbowej we Wrocławiu
  5. Urząd Kontroli Skarbowej Białystok

    • ul. Al.1000-lecia Państwa Polskiego, 15-111 Białystok
    • t: (85) 878-53-00, f: (85) 675-43-65
    • e: uks2091@pd.mofnet.gov.pl
  6. Urząd Kontroli Skarbowej Gdańsk

  7. Urząd Kontroli Skarbowej Kielce

    • ul. Sandomierska 105, 25-324 Kielce

    • t: (41) 364-26-13, f: (41) 364-26-15

    • e: uks@sk.mofnet.gov.pl

  8. Urząd Kontroli Skarbowej Łódź

  9. Urząd Kontroli Skarbowej Olsztyn

  10. Urząd Kontroli Skarbowej Opole

  11. Urząd Kontroli Skarbowej w Bydgoszczy

    • ul. Dr.K.Marcinkowskiego 7, 85 - 056 Bydgoszcz

    • t: (52) 325-61-61, f: (52) 322-99-60

    • e: uks@kp.mofnet.gov.pl

  12. Urząd Kontroli Skarbowej w Lublinie

  13. Urząd Kontroli Skarbowej w Poznaniu

  14. Urząd Kontroli Skarbowej w Rzeszowie

  15. Urząd Kontroli Skarbowej Zielona Góra

    • ul. Stefana Batorego 18, 65-084 Zielona Góra

    • t: (68) 456 08 00, f: (68) 456 08 04

    • e: uks@lu.mofnet.gov.pl


Czytaj więcej

Artykuły tematyczne

Wynagrodzenie Adwokata i Radcy Prawnego

Wynagrodzenie kancelarii (a właściwie honorarium adwokackie) jest zawsze określane na podstawie umowy z klientem (wynika to wprost z art. 16 ust. 1 ustawy Prawo o adwokaturze). Jak ustala się jego wysokość?

Czytaj dalej »

Prawa i obowiązki świadka

Świadkiem w postępowaniu karnym może być każda osoba, która może posiadać informacje przydatne dla rozstrzygnięcia sprawy i została wezwana do postępowania w celu złożenia zeznań.

Czytaj dalej »

Tajemnica adwokacka

Specyfika zawodu, a także wzgląd na konieczność utrzymywania gwarancji pozwalających na pełne zaufanie Klienta do adwokata, wymagają zachowania tajemnicy adwokackiej. Jej źródła oraz zakres precyzują przepisy prawa.

Czytaj dalej »

ZamknijStrona używa cookies (ciasteczek). W przeglądarkach internetowych można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Zablokowanie możliwości zapisywania plików cookies może spowodować utrudnienia lub brak działania niektórych funkcji serwisu. Niedokonanie zmian ustawień przeglądarki internetowej na ustawienia blokujące zapisywanie plików cookies jest jednoznaczne z wyrażeniem zgody na ich zapisywanie.