Jeśli nie użyjesz geolokalizacji to biuro ustawione będzie na: Warszawa

  • Dochody z nieujawnionych zrodel
  • Maciej Gorczak Ekspert Podatkowy

Dochody z nieujawnionych źródeł

Jak ustala ustala się dochód z nieujawnionego źródła?

Obowiązująca obecnie ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. 1991 Nr 80, poz. 350) w sposób wyraźny wskazuje kiedy mamy do czynienia z „dochodami pochodzącymi z nieujawnionych źródeł”:

Definicja, sposób ustalenia

Wysokość przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych ustala się na podstawie poniesionych przez podatnika w roku podatkowym wydatków i wartości zgromadzonego w tym roku mienia, jeżeli wydatki te i wartości nie znajdują pokrycia w mieniu zgromadzonym przed poniesieniem tych wydatków lub zgromadzeniem mienia. 

Kontrola 

Organ podatkowy obowiązany będzie wszcząć postępowanie wyjaśniające gdy stwierdzona zostanie nadwyżka wydatków nad przychodami w danym roku lub w latach poprzednich.

Gdy wyniki przeprowadzonej przez organ kontroli wykażą dysproporcję pomiędzy wydatkami albo zgromadzonymi środkami lub mieniem, a dochodem wykazanym w zeznaniach podatkowych to właśnie od tego momentu będzie ciążył na nas obowiązek wykazania, iż poniesione wydatki i zgromadzone mienie znajdowały pokrycie we wskazanym przez nas źródle przychodów. Naszą „rację” możemy próbować wykazywać w szczególności za pomocą dowodów z :

  • książeczek oszczędnościowych,
  • ksiąg podatkowych,
  • wyciągów bankowych,
  • zaświadczeń o wygranych czy też innych posiadanych przez nas dokumentów,
  • opinii biegłych,
  • zeznań świadków.

Przepisy ordynacji podatkowej dopuszczają również środek dowodowy, jakim jest możliwość złożenia przez stronę oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania, ale tylko wówczas, gdy przepis prawa nie wymaga urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego w drodze zaświadczenia.

Możemy też się bronić powołując się na okoliczność, iż zobowiązanie podatkowe dotyczące opodatkowania dochodu nie znajdującego pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów lub pochodzącego ze źródeł nieujawnionych nie powstało pod warunkiem, że decyzja ustalająca wysokość tego zobowiązania została doręczona nam po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy.

Nasze działania powinny zmierzać do tego aby wykazać, że dokonane przez nas wydatki znajdują pokrycie w już opodatkowanych bądź wolnych od opodatkowania źródłach przychodów i posiadanych przedtem zasobach majątkowych. Powinniśmy wskazywać, że pochodzą one np. z otrzymanych od krewnych darowizn, z pracy zarobkowej którą świadczyliśmy za granicą, z pracy dorywczej, której podejmowaliśmy się latem czy też z pożyczki z banku.

Uwaga! Ustawodawca aby ukrócić powoływanie się w toku postępowania kontrolnego na fakt zawarcia umowy pożyczki czy też otrzymania darowizny wprowadził możliwość nałożenia wyższej 20% stawki, gdy należny podatek nie został zapłacony w terminie. Dominujący jest jednak pogląd, iż ta wyższa stawka sankcyjna będzie miała zastosowanie tylko wtedy gdy podatnik w trakcie postępowania powołuje się na określoną czynność, gdy podatek na moment powołania w toku postępowania nie został zapłacony. A zatem, jeśli podatnik najpierw uiścił zaległy podatek obliczony przy zastosowaniu stawki 2%, a następnie, nawet tego samego dnia, w toku postępowania powołał się na uzyskaną pożyczkę czy darowiznę to nie ma wówczas podstaw do stosowania stawki 20%.

Warto zauważyć, że na organie podatkowym ciąży obowiązek ustalenia w sposób nie pozostawiający żadnych wątpliwości jaka jest dokładnie wysokość zgromadzonych przez nas środków oraz wysokość poniesionych w danym roku wydatków. Ustawodawca wyposażył więc organ w sporo uprawnień, którymi może się posługiwać aby w sposób dokładny określić wysokość tych kwot. W ramach postępowania kontrolnego organ może np.
wchodzić do budynków, lokali (w tym lokali mieszkalnych) kontrolowanego,
wstępować na grunt stanowiący własność kontrolowanego,
żądać udostępniania wszelkiego rodzaju dokumentów związanych z przedmiotem kontroli,
zabezpieczać zebrane dowody ,
przesłuchiwać świadków,
zasięgać opinii biegłego.

Postępowanie kończy wydanie przez organ decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego. Nadwyżka wydatków nad przychodami stanowi podstawę opodatkowania przychodów z nieujawnionych źródeł według stawki 75-proc. Od takiej decyzji przysługuje nam odwołanie.

Jeżeli wskażemy prawdziwe źródło dochodów, to zamiast zmagać się z zapłatą 75-proc. sankcyjnej stawki, będziemy musieli zapłacić podatek dochodowy według normalnej skali wraz z odsetkami od powstałych zaległości podatkowych.

Niezależnie od konieczności zapłaty wysokiego sankcyjnego podatku, za takie postępowanie grożą także kary na podstawie kodeksu karnego skarbowego.
I tak, zgodnie z treścią art. 54 § 1 kks podatnik, który uchylając się od opodatkowania, nie ujawnia właściwemu organowi przedmiotu lub podstawy opodatkowania lub nie składa deklaracji, przez co naraża podatek na uszczuplenie, podlega karze grzywny do 720 stawek dziennych albo karze pozbawienia wolności, albo obu tym karom łącznie.
Przepis przewiduje łagodniejszą odpowiedzialność jeżeli kwota podatku narażonego na uszczuplenie jest małej wartości. Wówczas sprawca podlega jedynie karze grzywny do 720 stawek dziennych. Jeżeli kwota podatku narażonego na uszczuplenie nie przekracza ustawowego progu, sprawca czynu zabronionego podlega karze grzywny za wykroczenie skarbowe.
Jedna stawka dzienna nie może być niższa od 1/30 części minimalnego wynagrodzenia. Nie może też przekraczać jej 400-krotności. Kara pozbawienia wolności wymierzana jest natomiast w dniach, miesiącach i latach (trwa najkrócej 5 dni a najdłużej 5 lat).
W praktyce istnieją pewne sposoby na złagodzenie lub uniknięcie negatywnych skutków stwierdzenia przychodów z nieujawnionych źródeł przez organy podatkowe. Żadne działanie nie może być podejmowane automatycznie, każda sytuacja jest inna, dlatego też ważne jest niepodejmowanie jakichkolwiek kroków bez uprzedniej konsultacji z adwokatem!


Czytaj więcej

Artykuły tematyczne

Wynagrodzenie Adwokata i Radcy Prawnego

Wynagrodzenie kancelarii (a właściwie honorarium adwokackie) jest zawsze określane na podstawie umowy z klientem (wynika to wprost z art. 16 ust. 1 ustawy Prawo o adwokaturze). Jak ustala się jego wysokość?

Czytaj dalej »

Tajemnica adwokacka

Specyfika zawodu, a także wzgląd na konieczność utrzymywania gwarancji pozwalających na pełne zaufanie Klienta do adwokata, wymagają zachowania tajemnicy adwokackiej. Jej źródła oraz zakres precyzują przepisy prawa.

Czytaj dalej »

ZamknijStrona używa cookies (ciasteczek). W przeglądarkach internetowych można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Zablokowanie możliwości zapisywania plików cookies może spowodować utrudnienia lub brak działania niektórych funkcji serwisu. Niedokonanie zmian ustawień przeglądarki internetowej na ustawienia blokujące zapisywanie plików cookies jest jednoznaczne z wyrażeniem zgody na ich zapisywanie.