Jeśli nie użyjesz geolokalizacji to biuro ustawione będzie na: Warszawa

  • Kancelaria Adwokacka ŻAKIEWICZ ADWOKACI

Prawomocny wyrok skazujący

Wyrok skazujący jest orzeczeniem wydawanym przez sąd, w którym rozstrzyga się o uznaniu winy oskarżonego. Sąd skazując oskarżonego przyjmuje, że w sposób dostateczny udowodniona została teza oskarżyciela o jego sprawstwie. Wyrok taki stanie się wykonalny dopiero w chwili jego uprawomocnienia.


Orzeczenie staje się prawomocne jeżeli nie przysługuje na nie środek zaskarżenia (zażalenie, apelacja) lub środek taki nie został wniesiony.

Orzeczenie może zatem stać się prawomocne, co do zasady, w trzech przypadkach:

  1. gdy oskarżony nie złożył w terminie 7 dni od jego wydania wniosku o uzasadnienia,
  2. gdy oskarżony złożył wniosek o uzasadnienie wyroku w ustawowym terminie, jednakże nie wniósł on apelacji w ciągu 14 dni od otrzymania wyroku wraz z uzasadnieniem,
  3. gdy oskarżony prawidłowo wniósł środek zaskarżenia, jednakże sąd odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok uznając go za trafny.

Uprawomocnienie się orzeczenia w powyżej wskazanych sytuacjach nie zawsze oznacza koniec „walki” dla oskarżonego. Może on bowiem skorzystać z kilku środków przewidzianych w kodeksie postępowania karnego przeznaczonych do wzruszania orzeczeń już prawomocnych.


Prawomocny wyrok może być wykonany. Oznacza to, że oskarżony musi zapłacić koszty postępowania, grzywnę lub podjąć inne działania określone w wyroku. W przypadku skazania na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania należy oczekiwać na wezwanie do stawienia się w zakładzie karnym. 

Pamiętać jednak należy, że w przypadku uprawomocnienia się wyroku skazującego, to nawet gdy wniesiony został jeden z poniżej opisanych środków, orzeczenie podlega już wykonaniu. W takiej sytuacji jedynym wyjściem jest równoczesne podjęcie stosownych kroków w postępowaniu wykonawczym.

Przeczytaj na temat roli adwokata i obrony w postępowaniu wykonawczym.


 Kasacja do Sądu Najwyższego

Pierwszą możliwością jaką posiada oskarżony, który został już prawomocnie skazany jest wniesienie kasacji do Sądu Najwyższego. Ten nadzwyczajny środek zaskarżenia przysługuje jednak tylko od orzeczeń sądu II instancji. Oznacza to, iż możliwość wniesienia kasacji otwiera się tylko wtedy, gdy oskarżony prawidłowo wniósł środek zaskarżania od wyroku sądu I instancji (ewentualnie, gdy środek taki wniósł prokurator a sąd II instancji zmienił zaskarżony wyrok na niekorzyść oskarżonego). Biorąc jednak pod uwagę, iż kasacja nie stanowi tzw. III instancji, Sąd Najwyższy nie przeprowadzenia ponownej, własnej oceny zgromadzonych w sprawie dowodów a jedynie bada czy w sprawie nie doszło do rażących naruszeń prawa procesowego i materialnego. Pamiętać również należy, iż środek ten musi zostać sporządzony przez adwokata. Termin na wniesienie kasacji wynosi 30 dni od daty doręczenia orzeczenia sądu II instancji z uzasadnieniem. Wniosek o doręczenie orzeczenia z uzasadnieniem należy zgłosić w sądzie, który wydał orzeczenie, w terminie 7 dni od daty ogłoszenia orzeczenia.


 Wznowienie postępowania

Kolejnym środkiem przewidzianym w procesie karnym, który służy weryfikacji orzeczeń już prawomocnych jest wznowienia postępowania. Wznowienie postępowania może dotyczyć nie tylko prawomocnego rozstrzygnięcia sądu odwoławczego, ale także prawomocnego orzeczenia sądu I instancji. Podstawy wznowienia postępowania są ściśle określone w przepisach procedury karnej. Przykładowo podstawą taką będzie wykrycie nowych dowodów świadczących o tym, że skazany nie popełnił zarzucanego mu czynu, czy też sytuacja w której wykazano, iż w związku z postępowaniem dopuszczono się przestępstwa, a istnieje uzasadniona podstawa do przyjęcia, że mogło to mieć wpływ na treść orzeczenia. Podstawami tymi nie mogą być natomiast błędy w dokonanych w sprawie ustaleniach faktycznych czy też rażąca niewspółmierność kary. Wniosek o wznowienie postępowania, podobnie jak kasacja, musi zostać sporządzony przez adwokata. Od orzeczeń zapadłych w sądzie rejonowym o wznowieniu postępowania rozstrzyga sąd okręgowy, wznowienie od orzeczeń sądu okręgowego rozpoznaje sąd apelacyjny, natomiast od orzeczeń sądu apelacyjnego lub Sądu Najwyższego o wznowieniu rozstrzyga Sąd Najwyższy.


 Ułaskawienie

Postępowanie ułaskawieniowe ma charakter nadzwyczajny i wykorzystywane jest tylko wtedy, gdy nie ma już innej drogi do dokonania określonych zmian w zakresie orzeczonej prawomocnie kary. Ułaskawienie możliwe jest tylko, gdy przyjmiemy, że wyrok jest słuszny, a jedynie jego wykonanie w całości lub w części byłoby niesprawiedliwe lub niehumanitarne. Z przywileju jakim jest ułaskawienie korzystać mogą nie tylko osoby skazane za przestępstwa, ale także osoby ukarane za wykroczenia. Prawo łaski może polegać między innymi na darowanie skazanemu w całości wszystkich kar, darowaniu tylko niektórych spośród wymierzonych kar i środków karnych czy też na zmniejszeniu wymiaru samej kary (np. kary 4 lat pozbawienia wolności do 1 roku pozbawienia wolności).
Rozpoznając prośbę o ułaskawienie sąd w szczególności ma na względzie zachowanie się skazanego po wydaniu wyroku, rozmiary wykonanej już kary, stan zdrowia skazanego, jego warunki rodzinne, naprawienie szkody wyrządzonej przestępstwem, a przede wszystkim szczególne wydarzenia, jakie nastąpiły po wydaniu wyroku. Prośba o ułaskawienie powinna zostać skierowany do Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, jednakże za pośrednictwem sądu który orzekał w I instancji. Jeżeli prośbę skazanego choćby jeden sąd (I lub II instancji) zaopiniował pozytywnie, Prokurator Generalny przedstawi ją Prezydentowi. W wypadku negatywnego rozpatrzenia prośby, kolejna powinien zostać złożony dopiero po upływie 1 roku od odmowy. W wypadku bowiem wcześniejszego jej ponowienia, sąd uprawniony będzie do pozostawienia prośby bez rozpoznania.


 Skarga do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu

Wyjątkowym środkiem przysługującym skazanemu jest także skarga do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu. Europejski Trybunał Praw Człowieka jest sądem międzynarodowym, który powołany jest do rozpatrywania skarg osób twierdzących, że naruszone zostały ich prawa zagwarantowane w Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Trybunał nie jest dodatkową instancją odwoławczą służącą od orzeczeń polskich sądów, gdyż nie może on ich zmieniać czy modyfikować. W wypadku, gdy Trybunał przychyli się do argumentacji zawartej w skardze i uzna, że rzeczywiście naruszono prawa opisane w Konwencji, może on przyznać od państwa – odpowiednie zadośćuczynienie i ewentualnie zwrot wydatków poniesionych przez skarżącego. Omawianą skargę należy wnieść w terminie 6 miesięcy od daty podjęcia ostatecznej decyzji w sprawie (po wyczerpaniu wszystkich dostępnych w kraju środków zaskarżenia-tj. apelacji i kasacji). Skarga wnoszona do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu nie musi być sporządzana przez adwokata. Ponadto sprawa rozpoznawana jest bez opłat sądowych.

Artykuły tematyczne

Wynagrodzenie Adwokata i Radcy Prawnego

Wynagrodzenie kancelarii (a właściwie honorarium adwokackie) jest zawsze określane na podstawie umowy z klientem (wynika to wprost z art. 16 ust. 1 ustawy Prawo o adwokaturze). Jak ustala się jego wysokość?

Czytaj dalej »

Tajemnica adwokacka

Specyfika zawodu, a także wzgląd na konieczność utrzymywania gwarancji pozwalających na pełne zaufanie Klienta do adwokata, wymagają zachowania tajemnicy adwokackiej. Jej źródła oraz zakres precyzują przepisy prawa.

Czytaj dalej »

Sądowy savoir-vivre

11 zasad sądowej etykiety, które pozwolą Państwu zaprezentować się w przed sądem w jak najlepszym świetle, a także wybrnąć z klasą z ewentualnego „faux pas”.

Czytaj dalej »

Obrona w Postępowaniu Wykonawczym

Czyli jakie działania można podjąć po uprawomocnieniu się wyroku skazującego. Adwokaci z naszej kancelarii wyjaśniają jak bronić się w postępowaniu wykonawczym. Wzory pism w postępowaniu wykonawczym.

Czytaj dalej »

ZamknijStrona używa cookies (ciasteczek). W przeglądarkach internetowych można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Zablokowanie możliwości zapisywania plików cookies może spowodować utrudnienia lub brak działania niektórych funkcji serwisu. Niedokonanie zmian ustawień przeglądarki internetowej na ustawienia blokujące zapisywanie plików cookies jest jednoznaczne z wyrażeniem zgody na ich zapisywanie.