Jeśli nie użyjesz geolokalizacji to biuro ustawione będzie na: Warszawa

  • Kancelaria Adwokacka ŻAKIEWICZ ADWOKACI

Odpowiedzialność za wypadek przy pracy cz. 2

W poniższym artykule, który stanowi kontynuację rozważań na temat odpowiedzialności za wypadek przy pracy, poruszone zostaną kwestie natury praktycznej dotyczące obowiązków, jakie spoczywają na pracodawcy i na pracowniku w momencie zaistnienia wypadku przy pracy, specyfiki samych postępowań sądowych, kosztów tychże postępowań oraz środków prewencyjnych, jakie mogą podjąć pracodawcy, aby uniknąć konsekwencji związanych z wypadkami przy pracy.


Obowiązki pracodawcy

Oczywiście w zależności od tego czy był to wypadek śmiertelny, ciężki, zbiorowy czy taki, którego efektem są lekkie urazy - pierwszym obowiązkiem pracodawcy jest udzielenie poszkodowanemu pierwszej pomocy. Następnie może on przejść do zadośćuczynienia wymogom proceduralnym takim jak: zabezpieczenie miejsca zdarzenia, dokonanie oględzin, ewentualne sporządzenie fotografii, zawiadomienie właściwego inspektora pracy i prokuratora (ten ostatni tylko w przypadku jeśli był to wypadek śmiertelny, ciężki lub wypadek zbiorowy). Zawiadomienie prokuratora należy dokonać pod groźbą popełnienia wykroczenia z art. 283 § 2 pkt 6 Kodeksu pracy zagrożonego karą grzywny od 1.000 zł do 30.000 zł. A następnie przeprowadzenie postępowania powypadkowego.

Postępowanie powypadkowe

Przeprowadzane jest przez podmiot, na rzecz którego poszkodowany świadczył pracę lub przez ZUS, a w przypadku rolników indywidualnych – KRUS. Postępowanie powypadkowe (dochodzenie powypadkowe) obejmuje czynności, których celem jest dokonanie kwalifikacji prawnej zdarzenia, ustalenie, czy istnieją okoliczności wyłączające uprawnienia poszkodowanego do świadczeń odszkodowawczych oraz określenie środków i wniosków prewencyjnych, tj. przedsięwzięć mających na celu niedopuszczenie do podobnych zdarzeń wypadkowych w przyszłości.


Obowiązki pracownika:

Zgłoszenie wypadku – jeśli stan zdrowia poszkodowanego na to pozwala, pracownik, który uległ wypadkowi, niezwłocznie zawiadamia o tym fakcie swojego przełożonego, a świadczący pracę na innej podstawie – odpowiednie osoby reprezentujące podmiot, na rzecz którego świadczyły pracę.


Uprawnienia pracownika

Istotną kwestią, szczególnie dla uzyskania świadczenia z ZUS, jest doprecyzowanie definicji samego wypadku przy pracy, jako podstawy roszczenia. Zgodnie z Ustawą o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych:
Za wypadek przy pracy uważa się nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną powodujące uraz lub śmierć, które nastąpiło w związku z pracą:

  1. podczas lub w związku z wykonywaniem przez pracownika zwykłych czynności lub poleceń przełożonych;
  2. podczas lub w związku z wykonywaniem przez pracownika czynności na rzecz pracodawcy, nawet bez polecenia;
  3. w czasie pozostawania pracownika w dyspozycji pracodawcy między siedzibą pracodawcy a miejscem wykonywania obowiązku wynikającego ze stosunku pracy. 


Określone zdarzenie może być zakwalifikowane jako wypadek przy pracy jedynie wówczas, gdy spełnia równocześnie wszystkie cztery warunki podane w definicji, tj.: 1) było to zdarzenie nagłe, 2) wywołane przyczyną zewnętrzną, 3) powodujące uraz lub śmierć, 4) które nastąpiło w związku z pracą.


Wypłata świadczenia z ZUS

W pierwszej kolejności poszkodowany powinien uzyskać wypłatę świadczenia z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Podstawowym świadczeniem, które jest należne przy wypadku pracowniczym, jest świadczenie z ubezpieczenia wypadkowego, ale poza tym przewidziane są również:

  • zasiłek chorobowy,
  • świadczenie rehabilitacyjne,
  • zasiłek wyrównawczy,
  • jednorazowe odszkodowanie,
  • renta z tytułu niezdolności do pracy, w tym renta szkoleniowa,
  • renta rodzinna,
  • dodatek pielęgnacyjny,
  • dodatek do renty rodzinnej - dla sieroty zupełnej,
  • pokrycie kosztów leczenia z zakresu stomatologii i szczepień ochronnych oraz zaopatrzenia w przedmioty ortopedyczne w zakresie określonym ustawą.

Osobami uprawnionymi do odbioru świadczenia są także:

  • małżonek poszkodowanego,
  • dzieci własne, dzieci drugiego małżonka, dzieci przysposobione oraz przyjęte na wychowanie i utrzymanie przed osiągnięciem pełnoletniości,
  • wnuki,
  • rodzeństwo i inne dzieci, w tym również w ramach rodziny zastępczej, spełniające w dniu śmierci ubezpieczonego lub rencisty warunki uzyskania renty rodzinnej,
  • rodzice, osoby przysposabiające, macocha oraz ojczym, jeżeli w dniu śmierci ubezpieczonego lub rencisty prowadzili z nim wspólne gospodarstwo domowe lub jeżeli ubezpieczony lub rencista bezpośrednio przed śmiercią przyczyniał się do ich utrzymania albo jeżeli ustalone zostało wyrokiem lub ugodą sądową prawo do alimentów z jego strony.

Świadczenia z ubezpieczenia wypadkowego nie przysługują ubezpieczonemu, jeżeli wyłączną przyczyną wypadku było udowodnione naruszenie przez ubezpieczonego przepisów dotyczących ochrony życia i zdrowia, spowodowane przez niego umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa. Świadczenia nie przysługują również ubezpieczonemu, który będąc w stanie nietrzeźwym lub pod wpływem środków odurzających lub substancji psychotropowych, przyczynił się w znacznym stopniu do spowodowania wypadku.


Odszkodowanie od pracodawcy

W razie gdyby świadczenie uzyskane z ZUS nie pokryło doznanej szkody można dochodzić pozostałej kwoty odszkodowania od pracodawcy w drodze postępowania cywilnego o odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy.
Procedura cywilna rządzi się odmiennymi zasadami niż procedura karna. Świadomość jej specyfiki pozwala uniknąć błędów, które mogłyby skutkować bezowocnym wszczęciem sporu, który wszak niesie za sobą obowiązek poniesienia kosztów.


Ciężar dowodu

Zagadnienie ciężaru dowodu dotyczy tego, na kim spoczywa obowiązek dowodzenia faktów przedstawianych w postępowaniu przed sądem. Obowiązek ciężaru dowodu znalazł wyraz w ogólnej regule zamieszczonej w kodeksie cywilnym: „Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne" (art. 6 kc). W momencie wnoszenia powództwa ciężar dowodu będzie spoczywał zatem na stronie powodowej. Nie oznacza to jednak, że pozwany jest zwolniony z przeprowadzania dowodów na okoliczność faktów, które podnosi w postępowaniu. (tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 20.04.1982 r., I CR 79/82, tak również Sąd Apelacyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 30.09.2010 r., I ACa 572/10.) Kiedy pozwany wnosi odpowiedź na pozew także musi przedstawić fakty i dowody potwierdzające jego żądanie. Sąd rozstrzygnie, czy rację ma powód czy pozwany według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału.


Dyskrecjonalna władza sędziego w ocenie dopuszczalności przedstawienia dowodów przez stronę.

Od 3 maja 2012 r. zaostrzeniu uległa kwestia dotycząca czasu zgłaszania dowodów w postępowaniu cywilnym. Obecny art. 217 kpc formułuje zasadę, że strony mogą zgłaszać nowe dowody aż do zamknięcia rozprawy (§ 1), ale jednocześnie przewiduje, że sąd pomijać będzie spóźnione twierdzenia i dowody, chyba że strona nie zgłosiła ich we właściwym czasie bez swej winy lub uwzględnienie spóźnionych twierdzeń i dowodów nie spowoduje zwłoki w rozpoznaniu sprawy lub wystąpią inne wyjątkowe okoliczności (§ 2). Oznacza to, że strona jest zobowiązana do przedstawienia wszystkich znanych jej twierdzeń i dowodów na poparcie swojego roszczenia już w pozwie, z uwagi na to, że sąd może w toku postępowania pominąć zgłoszone później dowody, chyba, że zostały niezgłoszone nie z winy strony bądź uwzględnienie ich nie spowoduje zwłoki w rozpoznaniu sprawy.
Ponadto istotne dla sprawy fakty i dowody na ich poparcie powinny zostać wskazane w pozwie, odpowiedzi na pozew, a także w dalszych pismach procesowych, jednak w toku sprawy strony będą mogły składać pisma procesowe, tylko gdy sąd tak postanowi, z wyłączeniem wniosków dowodowych (art. 207 §3 KPC). Przepis ten zredukował ilość wymienianych pism procesowych na poczet zasady ustności postępowania.


Koszty

Do uiszczenia kosztów sądowych obowiązana jest strona, która wnosi do sądu pismo podlegające opłacie, czyli w naszym przypadku będzie to najczęściej poszkodowany pracownik wnoszący pozew. Pobiera się opłatę stosunkową w wysokości 5% od wartości przedmiotu sporu, czyli kwoty, której dochodzi powód. W szczególnych przypadkach można jednak wnosić o zwolnienie przez Sąd z ponoszenia opłaty od pozwu lub z ponoszenia kosztów postępowania w całości.


PODSTAWA PRAWNA:

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z dnia 18 maja 1964 r. Nr 16 poz. 93)
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z dnia 1 grudnia 1964 r. Nr 43 , poz. 296)
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz.U.1998.21.94 j.t. Nr 21, poz. 94)
Ustawa z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz.U. z 2009 r. Nr 167, poz. 1322, ze zm.)

Artykuły tematyczne

Odpowiedzialność za wypadek przy pracy

Zgodnie z oficjalnymi danymi Państwowej Inspekcji Pracy w 2012 r. miało miejsce 1826 wypadków przy pracy, wskutek których poszkodowanych zostało 2130 osób, w tym 332 poniosło śmierć, a 724 doznało ciężkich obrażeń ciała

Czytaj dalej »

ZamknijStrona używa cookies (ciasteczek). W przeglądarkach internetowych można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Zablokowanie możliwości zapisywania plików cookies może spowodować utrudnienia lub brak działania niektórych funkcji serwisu. Niedokonanie zmian ustawień przeglądarki internetowej na ustawienia blokujące zapisywanie plików cookies jest jednoznaczne z wyrażeniem zgody na ich zapisywanie.