Jeśli nie użyjesz geolokalizacji to biuro ustawione będzie na: Warszawa

  • Kancelaria Adwokacka ŻAKIEWICZ ADWOKACI

Odpowiedzialność karna za niepłacenie alimentów

Osoby, które nie płacą alimentów muszą liczyć się z możliwością odpowiedzialności za przestępstwo "niealimentacji" (Art. 209 KK).

W praktyce odpowiedzialność możliwa jest jedynie w przypadku gdy:

  1. osoba pokrzywdzona złoży wniosek o ściganie (np. matka dziecka może to zrobić)
  2. oraz gdy zostanie ustalone, że niepłacenie alimentów ma charakter uporczywego uchylania się od tego obowiązku.

Adwokat pomoże Państwu w dokonaniu oceny czy w waszej sytuacji można mówić o przestępstwie.

Informacja

Odpowiedzialność karna jest niezależna od normalnej egzekucji świadczeń alimentacyjnych.


Podstawa zobowiązania alimentacyjnego

Jeśli na mocy prawomocnego orzeczenia sądu lub też z mocy samej ustawy, zostało Ci przyznane uprawnienie do otrzymywania środków pieniężnych na zaspokojenie swoich podstawowych potrzeb, jednakże osoba zobowiązana uporczywie uchyla się od wypełnienia ciążącego na niej obowiązku, możesz złożyć wniosek o ściganie takiej osoby. Od chwili złożenia wniosku sprawa toczy się już z urzędu.

Osoba, która nie płaci alimentów musi być zobowiązana do ich zapłaty na podstawie:

  1. ustawy (np. rodzice względem dzieci) 
  2. wyroku (np. wyroku ustalającego obowiązek alimentacji, wyroku rozwodowego) 

Przesłanki odpowiedzialności karnej

Art. 209 KK zabezpiecza Twoje prawo do opieki alimentacyjnej. Zgodnie z treścią wskazanego przepisu, kto uporczywie uchyla się od wykonania ciążącego na nim z mocy ustawy lub orzeczenia sądowego obowiązku opieki przez niełożenie na utrzymanie osoby najbliższej lub innej osoby i przez to naraża ją na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.

Jak wynika z przytoczonego powyżej przepisu, do pociągnięcia sprawcy przestępstwa do odpowiedzialności karnej, konieczne jest wystąpienie trzech przesłanek, a mianowicie:

  1. musi zostać stwierdzone, iż sprawca był zobowiązany do obowiązku opieki bądź to z mocy ustawy, bądź też orzeczenia sądowego,
  2. sprawca uporczywie uchyla się od wypełnienia ciążącego na nim obowiązku, (ważne żeby uchylanie się mogło być określone jako uporczywe)
  3. w wyniku zaniechania sprawcy, zostałeś narażony na niemożność zaspokojenia swoich podstawowych potrzeb życiowych.

Wszystkie wymienione przesłanki muszą występować łącznie. Zatem w sytuacji, w której ktoś uchyla się od wypełnienia ciążącego na nim obowiązku alimentacji, jednakże przyczyną takiego stanu rzeczy jest np. jego dramatyczna sytuacja finansowa, to nie może być mowy o wypełnieniu znamion czynu zabronionego opisanego w art. 209 § 1 kk. Jeśli jednak ktoś wprawdzie płaci alimenty ale w wysokości mniejszej niż jest zobowiązany, to jego działanie wypełnia już znamiona przedmiotowego przestępstwa. Podobnie, gdy ktoś celowo zmienia prace na gorzej płatną lub też porzuca dotychczasowe miejsce zatrudnienia.

1. Obowiązek opieki 

Obowiązek ten wynika z ustawy i został uregulowany w przepisach kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.

Obowiązek taki powstaje m. in. pomiędzy:

  • małżonkami (trwa on nawet po rozwiązaniu lub unieważnieniu małżeństwa),
  • krewnymi w linii prostej bez ograniczenia stopnia, a
  • w linii bocznej między rodzeństwem,
  • a także pomiędzy osobami związanymi stosunkiem przysposobienia.

Należy pamiętać, że wiek dziecka nie decyduje o obowiązku alimentacyjnym. Zgodnie z art. 133 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, rodzice mają obowiązek alimentacyjny względem dziecka, dopóki nie jest ono w stanie utrzymać się samodzielnie. Zatem jeżeli dziecko ma już nawet 20 lat i pomimo dołożenia wszelkich starań, nie jest w stanie utrzymać się samodzielnie (np. studiuje dziennie, jest niepełnosprawne, ma orzeczony całkowity zakaz pracy) obowiązek alimentacyjny nie wygasa. Wyłącznie do oceny Sądu należy kwestia, czy w danej sprawie obowiązek alimentacyjny wynika z samej ustawy, czy też niezbędne jest wydanie orzeczenia stwierdzającego jego istnienie, przez sąd w postępowaniu cywilnym. Orzeczeniem stwierdzającym obowiązek łożenia na utrzymanie, jest każde orzeczenie zobowiązujące do świadczeń polegających na dostarczaniu osobie uprawnionej środków utrzymania. Nie chodzi tu wyłącznie o alimenty jakie małoletni powinni otrzymywać od swoich rodziców, ale również np. o rentę przyznaną jako odszkodowanie za dokonane trwałe uszkodzenie ciała, jeżeli sprawca przez jej niewypłacanie, doprowadza uprawnionego do takiego niedostatku, że nie jest on w stanie zaspokoić swoich podstawowych potrzeb życiowych.

2. Uporczywość
Uchylanie się sprawcy od wypełnienia ciążącego na nim obowiązku musi mieć charakter uporczywy, tzn powinno się utrzymywać przez pewien dłuższy czas oraz wynikać z negatywnego nastawienia sprawcy, który ze swojej złej woli, pomimo istnienia realnej możliwości wypełnienia zobowiązania, decyduje się na jego niewykonanie. Zgodnie z poglądem ugruntowanym w orzecznictwie, stan taki powinien się utrzymywać przez okres co najmniej 3 miesięcy.

3. Narażenie na niemożność zaspokojenia potrzeb życiowych

Efektem działania sprawcy, musi być natomiast powstanie po stronie uprawnionego sytuacji, w której zostaje on narażony na brak środków finansowych, niezbędnych mu do zaspokojenia podstawowych potrzeb. Należy podkreślić, że pod pojęciem „podstawowych potrzeb” należy rozumieć nie tylko ubrania, jedzenie czy inne tego typu potrzeby związane z minimum egzystencji. Istotne są również potrzeby edukacyjne, kulturalne oraz wiele innych odpowiednich do stanu zdrowia i wieku uprawnionego.


Wzór wniosku o ściganie

Poniżej zamieszczamy wzór wniosku o ściganie sprawcy przestępstwa niealimentacji. Wniosek taki po uzupełnieniu wszystkich danych i przytoczeniu okoliczności istotnych dla sprawy powinien zostać złożony w najbliższej prokuraturze lub komendzie policji. 

Jeśli pokrzywdzonym jest małoletni wniosek w jego imieniu podpisuje opiekun ustawowy. 

 

 

Artykuły tematyczne

Wynagrodzenie Adwokata i Radcy Prawnego

Wynagrodzenie kancelarii (a właściwie honorarium adwokackie) jest zawsze określane na podstawie umowy z klientem (wynika to wprost z art. 16 ust. 1 ustawy Prawo o adwokaturze). Jak ustala się jego wysokość?

Czytaj dalej »

ZamknijStrona używa cookies (ciasteczek). W przeglądarkach internetowych można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Zablokowanie możliwości zapisywania plików cookies może spowodować utrudnienia lub brak działania niektórych funkcji serwisu. Niedokonanie zmian ustawień przeglądarki internetowej na ustawienia blokujące zapisywanie plików cookies jest jednoznaczne z wyrażeniem zgody na ich zapisywanie.