Jeśli nie użyjesz geolokalizacji to biuro ustawione będzie na: Warszawa

  • Kancelaria Adwokacka ŻAKIEWICZ ADWOKACI

Prawa i obowiązki świadka

Świadkiem w postępowaniu karnym może być każda osoba, która - w ocenie organu prowadzącego postępowanie - może posiadać informacje przydatne dla rozstrzygnięcia sprawy i została wezwana do postępowania w celu złożenia zeznań.

Przepisy procedury karnej nakładają na osobę wezwaną w charakterze świadka obowiązki, których niewykonywanie może skutkować stosowaniem kar porządkowych lub odpowiedzialnością karną, ale przepisy te przyznają też świadkowi rozległe uprawnienia.


 Obowiązki świadka

1. Obowiązek stawiennictwa na wezwanie i pozostawania do dyspozycji organu procesowego do czasu zakończenia czynności.

Każda osoba wezwana w charakterze świadka ma obowiązek stawić się w miejscu i godzinie wskazanej w wezwaniu (art. 177 § 1 kpk).

Świadka, który nie może się stawić na wezwanie z powodu choroby, kalectwa lub innej nie dającej się pokonać przeszkody, można przesłuchać w miejscu jego pobytu (art. 177 § 2).

Możliwe jest również przesłuchanie świadka przy użyciu urządzeń technicznych, umożliwiających przeprowadzenie tej czynności na odległość ( art. 177§ 1a kpk).

Na świadka, który bez usprawiedliwienia nie stawi się albo bez zezwolenia oddali się z miejsca czynności przed jej ukończeniem, można nałożyć karę pieniężną w wysokości do 10.000 zł. Ponadto można zarządzić zatrzymanie i przymusowe doprowadzenie świadka.

2. Obowiązek składania zeznań.

Każda osoba wezwana w charakterze świadka ma obowiązek złożyć zeznania (art. 177 § 1 kk).

Jeżeli świadek bezpodstawnie odmawia zeznań, mimo pouczenia o istnieniu takiego obowiązku, mogą być stosowane wobec niego kary porządkowe w postaci kary pieniężnej do 10.000 zł lub kary aresztowania na czas do 30 dni (art.287 kpk).

3. Świadek ma obowiązek złożenia przyrzeczenia (art. 187 kpk).

Złożenie przyrzeczenia następuje przed sądem lub wyznaczonym sędzią, przy czym za zgodą obecnych stron można odstąpić od odbierania przyrzeczenia (art.187 kpk).

4. Obowiązek zeznawania prawdy.

Świadek jest obowiązany zeznawać prawdę i nie może zatajać prawdy. Świadek, który umyślnie zeznaje nieprawdę, bądź zataja prawdę podlega odpowiedzialności karnej za popełnienie przestępstwa z art. 233 § 1 kk. Przestępstwo to jest zagrożone karą pozbawienia wolności do lat 3.
Podkreślić należy,że przestępstwo to należy do kategorii przestępstw umyślnych, a zatem można je popełnić jedynie przez świadome i celowe zeznawanie nieprawdy, bądź zatajanie prawdy. Rozbieżności ze stanem faktycznym, które wynikają z niepamięci, bądź wadliwego postrzegania świadka, nie stanowią czynu zabronionego.

O obowiązku zeznawania prawdy i nie zatajania prawdy, świadek powinien zostać uprzedzony przed rozpoczęciem przesłuchania.

Uprawnienia świadka

1.Prawo do odmowy składania zeznań i uchylenia się od odpowiedzi na pytanie.

Prawo do odmowy składania zeznań i uchylenia się od odpowiedzi na pytanie stanowi najważniejsze z przysługujących świadkowi uprawnień. Przepisy przewidują możliwość skorzystania przez osobę wezwaną do złożenia zeznań z prawa do odmowy składania zeznań. Prawo takie przysługuje osobom najbliższym dla podejrzanego (oskarżonego) (art. 182 § 1 i 2 kpk).

Osobami najbliższymi są: małżonek, wstępny, zstępny, rodzeństwo, powinowaty w tej samej linii lub stopniu, osoba pozostająca w stosunku przysposobienia, jej małżonek oraz osoba pozostająca we wspólnym pożyciu.

Prawo do odmowy składania zeznań przysługuje także osobie, będącej w innej toczącej się sprawie oskarżoną o współudział w przestępstwie objętym postępowaniem (art.182 § 3 kpk).

Świadek może bez podania przyczyny uchylić się od odpowiedzi na pytanie, jeżeli w ten sposób mógłby narazić siebie lub osobę najbliższą na odpowiedzialność karną lub karnoskarbową (art. 183§ 1 kpk).

Można zwolnić od złożenia zeznania lub odpowiedzi na pytania osobę pozostającą z oskarżonym w szczególnie bliskim stosunku osobistym, jeżeli osoba taka wnosi o zwolnienie (art. 185 kpk).

2. Świadek może złożyć wniosek, aby czynność okazania, w trakcie której są mu okazywane inne osoby w celu rozpoznania, przeprowadzona została w sposób wyłączający możliwość rozpoznania osoby świadka przez osobę rozpoznawaną (art. 173 § 2 kpk).

3. Świadek może żądać, aby przesłuchano go na rozprawie z wyłączeniem jawności, jeżeli treść zeznań mogłaby narazić na hańbę jego lub osobę dla niego najbliższą (art. 183 § 2 kpk).

4. Świadek może zastrzec dane dotyczące miejsca zamieszkania do wyłącznej wiadomości prokuratora lub sądu, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa użycia przemocy lub groźby bezprawnej wobec niego lub osoby najbliższej w związku z jego zeznaniami. Pisma procesowe doręcza się wówczas do instytucji, w której świadek jest zatrudniony, lub na inny wskazany przez niego adres (art. 191 § 3 kpk). Obawa użycia przemocy czy groźby bezprawnej musi być zawsze uzasadniona, a więc realna i konkretna.

Artykuły tematyczne

Tajemnica adwokacka

Specyfika zawodu, a także wzgląd na konieczność utrzymywania gwarancji pozwalających na pełne zaufanie Klienta do adwokata, wymagają zachowania tajemnicy adwokackiej. Jej źródła oraz zakres precyzują przepisy prawa.

Czytaj dalej »

Sądowy savoir-vivre

11 zasad sądowej etykiety, które pozwolą Państwu zaprezentować się w przed sądem w jak najlepszym świetle, a także wybrnąć z klasą z ewentualnego „faux pas”.

Czytaj dalej »

ZamknijStrona używa cookies (ciasteczek). W przeglądarkach internetowych można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Zablokowanie możliwości zapisywania plików cookies może spowodować utrudnienia lub brak działania niektórych funkcji serwisu. Niedokonanie zmian ustawień przeglądarki internetowej na ustawienia blokujące zapisywanie plików cookies jest jednoznaczne z wyrażeniem zgody na ich zapisywanie.